SPECIJALNI REZERVAT PRIRODE “TITELSKI BREG”

Adresa: Glavna 1, Titel
Telefon: +381 (0)21 296 21 77, +381 (0)21 296 21 78

Titelski breg se nalazi u Vojvodini, na području jugoistočne Bačke, u opštini Titel. Predstavlja usamljenu lesnu uzvišicu, ima oblik elipse što je posledica erozivnog dejstva dunavskih i tiskih voda, jer se pruža duž desne obale donjeg toka reke Tise, nedaleko od njenog ušća u Dunav. Površina ovog lesnog platoa iznosi 79,5 km2, maksimalna dužina 18 km, a prosečna nadmorska visina iznosi 120 m.

Više je razloga zbog kojih se Titelski breg smatra najinteresantnijom lesnom zaravni u Srednjoj Evropi. U lesno-paleozemljišnim sekvencama Titelskog brega sačuvan je pouzdan zapis za proučavanje paleoklimatske i paleoekološke evolucije tokom poslednjih 600.000 godina. Na ovom području javljaju različiti erozivni oblici: predolice, doline, lesne piramide, viseće doline, provalije, pleća, poličice, surduci, glodine, kao i dvojni oblici fluviokarstne erozije. Od akumulativnih oblika prisutne su plavine, slivke, odronje.

Prema podacima do kojih su došli botaničari tokom svojih istraživanja na Titelskom bregu u protekla dva veka, flora Titelskog platoa obuhvata oko 630 biljnih vrsta. Prostorom u celini dominira stepa reliktnog karaktera. Najznačajnije tipično stepske vrste su: babaluška (Sternbergia colchiciflora),  koja je važna kao postglacijalni relikt, relikt kserotermnog doba – boreala i nalazi se na Crvenoj listi flore Srbije, tu je i patuljasta perunika (Iris pumila), gorocvet (Adonis vernalis), Valdštajnov luk (Allium rotundum subsp. Waldsteinii), kao i kritički ugroženi taksoni tamnoljubičasti luk (Allium atroviolaceum) i prutasti osak (Sysimbrium polymorphum). Posebnu specifičnost biljnog sveta Titelskog brega predstavlja zajednica češljaste pirevine i metlice. Treba istaći i to da na Titelskom bregu raste oko 40 biljnih vrsti (lekovito bilje) koje su obuhvaćene Naredbom o kontroli korišćenja i prometa divljih biljnih i životinjskih vrsta. Na osnovu vrednovanja značajnih botaničkih područja u Srbiji, a prema kriterijumima za IPA (Important Plant Areas), florističke i ekosistemske odlike staništa poslužile su kao osnov za uključenje Titelskog brega u nacionalno IPA područje centralne i istočne Evrope.

Ovo je značajno područje za gnežđenje ptica. Do sada je zabeleženo oko 140 vrsta, ali se stvarno bogatstvo kreće oko 180 vrsta (na Bregu oko 125). Ukupan broj do sada poznatih gnezdarica je oko 100 (na samom Bregu 80). Zbog svojih nesumnjivih ornitoloških vrednosti Titelski breg je uvršćen u listu područja od međunarodnog značaja za faunu ptica IBA (Important Bird Areas).

Na padinama Titelskog brega utvrđeno je prisustvo 25 vrsta retkih i ugroženih insekata. Sporadični terenski nalazi ukazuju navisok nivo biološke raznovrsnosti i prisustvo retkih i ugroženih vrsta sisara. Najznačajnija je tekunica, globalno ugrožena vrsta, sve ređa je i u Vojvodini, a zakonom je zaštićena kao prirodna retkost. Tipični je predstavnik niskotravnih stepskih područja koja se održavaju ispašom. Nastanjuje kako padine Titelskog brega, tako i preostale pašnjake između Vilova i Loka.

Jedinstvenost SRP „Titelski breg“ kao stepskog područja u neposrednoj blizini tri reke i dva ušća (ušće Begeja u Tisu i Tise u Dunav) ostavlja prostora za različite vidove turizma, individualnih ili grupnih poseta.


Označeno sa : ,,
17. 10. 2012.

Kursna lista