VETRENJAČA – Melenci

Bošnjakova vetrenjača, ili mlin na vetar podignuta je na periferiji sela, kraj puta za Bašaid, 1899. godine. Zidana je u kombinaciji opeke i ćerpiča u obliku zarubljene kupe na kojoj je kupasti krov od šindre. Kroz pokretni krov, koji se može „virati“ je nekada prolazila masivna osovina sa krilima za hvatanje vetra, koji je ujedno bio i pogon za pokretanje mehanizma. Krila sada nedostaju, a drveni mehanizam je u velikoj meri oštećen. Unutrašnji prostor je podeljen na prizemlje, dva sprata i potkrovlje, a povezan je unutrašnjim stepeništem. U tavanskom prostoru i gornjem spratu nalazila se konstrukcija, dok su na prvom spratu tri para kamena za mlevenje žita. U prizemlju je bilo isto toliko sanduka u koje je olucima dospevalo brašno. Vrlo je slična vetrenjačama u Čurugu i Belom Blatu i predstavlja redak primer nekada mnogobrojnih objekata ove vrste. Iako je od strane Pokrajinskog zavoda zgrada vetrenjače kompletno obnovljena 1971. godine (osim obnove delova mehanizma mlina), nakon više od trideset godina nekorišćenja, objekat vetrenjače pretrpeo je znatna oštećenja. Postojala je opasnost od totalnog rušenja, te se ukazala potreba za hitnim konzervatorskim radovima na sanaciji konstrukcije i restauraciji oštećenih delova. Zavod za zaštitu spomenika kulture Zrenjanin izradio je projektno-tehničku dokumentaciju rekonstrukcije i statičke sanacije, na osnovu koje su dodeljena sredstava za radove od Ministarstva kulture Republike Srbije. Radovi su izvođeni tokom 2007. godine u dve faze. Prvom fazom obuhvaćeni su radovi na sanaciji temelja i zidova, a drugom fazom izvršena je sanacija krovne konstrukcioje i postavljanje novog krovnog pokrivača od šindre, čime je sprečeno urušavanje ovog retkog primera narodnog gradireljstva. Literatura: M.Đekić, Problemi zaštite narodnog graditeljstva u Vojvodini, Građa za proučavanje spomenika kulture Vojvodine XVII (Novi Sad 1994) 190

Vetrenjača nije otvorena za posetioce!

Tekst preuzet sa: www.dvorci.info


11. 07. 2014.

Kursna lista