Plovidba kanalima

Splet reka u Vojvodini i niz bara, jezera i močvara još od srednjeg veka je inspirisao gradnju kanala kao rešenje koje može blagotvorno uticati i na razvoj poljoprivrede i na plovidbu. Kada je stabilizovala svoju granicu sa Otomanskom imperijom na Savi i Dunavu, Austrougarska ulazi krajem XVIII veka u gradnju kanala i niz irigacionih radova u Vojvodini. Osnovna ideja je da se isušivanjem močvara i bara povećaju obradive površine, omogući navodnjavanje i unapredi plovidba.

Prvi veliki radovi završeni su 1765. godine na Plovnom Begeju od Temišvara do Kleka u Banatu.

Kanalisanje Begeja se nastavlja početkom XX veka (1902 – 1913.) gradnjom brana i prevodnice kod Ečke i Knićanina. Plovni put kanalisanog Begeja dug je 115 km, od čega je 75 km u Vojvodini a 40 u Rumuniji.

Gradnja Velikog bačkog kanala od Bačkog Monoštora na Dunavu do Bačkog Gradišta na Tisi trajala je od 1793. do 1802. godine. Izgrad njom kanala plovni put je skraćen za 160 kilometara, što je u tadašnjim uslovima plovidbe trajalo 21 dan. Naravno, plovidba kanalom je bila daleko bezbednija. Ustave i prevodnice izgrađene kod Sombora, Srbobrana i Bačkog Gradišta delom su i danas sačuvane i mogu se videti. Sa promenom toka Dunava i Tise gradi se 1856. godine novi ulaz u Veliki bački kanal kod Bezdana sa jednom od prvih betonskih prevodnica u Evropi.

Zbog problema sa gravitacionim snabdevanjem vodom iz Dunava ka Tisi gradi se od 1870. do 1875. napajujući kanal od Baje do Bezdana. Posle velikih irigacionih radova na Tisi od 1885. do 1899. godine izlaz Velikog bačkog kanala je pomeren od Bačkog Gradišta ka Bečeju. Tako dobijamo plovni kanal Bečej Bezdan. Dužina kanala iznosila je 123 kilometra od čega gotovo 50 km čine vodotoci kroz bivše bare. Kanal je i danas najširi na potezu kroz nekadašnju Crnu baru od Srbobrana do Bačkog Gradišta. Na kanalu je opstalo pet prevodnica: Bezdan, Mali Stapar, Vrbas, Srbobran i Bečej, koje su različitih gabarita. Deonica kanala Crvenka – Kula – Vrbas danas nije plovna za nautički turizam zbog problema sa zamuljivanjem, vegetacijom i visinom mostova.
Kanal od Malog Stapara do Dunava kod Novog Sada izgrađen je od 1870. do 1875. godine u dužini od 68. kilometara. Zvanični naziv kanala je bio Mali Stapar – Novi Sad ali se u kartografiji često koristi termin Mali kanal. Plovidba na ovom kanalu je zbog problema sa snabdevanjem vodom bila otežana pa čak i obustavljena 1944. godine.

Hidrosistem Dunav – Tisa – Dunav bio je jedno od najvećih građevinskih dostignuća iz perioda SFR Jugoslavije. Gradnja je počela još 1947. godine i iskopano je 599 km plovnih kanala. Na osnovu klasifikacije unutrašnjih plovnih puteva INE (Inlend Navigation Europe) ukupna dužina plovnog puta Hidrosistema Dunav – Tisa – Dunav iznosi 668,9 km. On se u punoj dužini može koristiti za nautički turizam. Magistralne kanalske tokove ovog sistema čine kanali Bečej – Bogojevo u dužini od 90,9 km i Banatska Palanka – Novi Bečej u dužini od 147,3 km. Za nautički turizam su značajni i kanali: Novi Sad – Savino Selo, Vrbas – Bezdan, Odžaci – Sombor, Bački Petrovac – Karavukovo, Bajski kanal, Plovni Begej i plovni deo Tamiša.

12735
general

BARA TRSKOVAČA – Platičevo

Telefon: +381 (0)22 470 655 (Turistička organizacija opštine Ruma)

Područje Bare Trskovača stavljeno je pod zaštitu prirode kao zaštićeno stanište i svrstava se u III kategoriju zaštićenih prirodnih dobara….

10085
manifestation

VOŽNJA ČAMCIMA DUNAVOM I RUKAVCIMA

Datum održavanja:
Telefon: +381 (0)22 580 300, +381 (0)64 83 77 020 (Živan Pašić)

Izlet obuhvata: sremački doručak na pontonu na obali Dunava u Čortanovcima, vožnju čamcima od Čortanovaca ispod beščanskog mosta do Krčedinske…

11344
general

SPECIJALNI REZERVAT PRIRODE “STARI BEGEJ-CARSKA BARA”

Adresa: Beloblatski put bb, Lukino Selo
Telefon: +381 0(23) 884 025, fax: +381 0(23) 884 645

Specijalni rezervat prirode “Stari Begej-Carska bara” smešten je na aluvijalnoj ravni Begeja i Tise, u neposrednoj blizini drumskih pravaca kojima…